Sunday, May 17, 2026

धातुरूप- शब्दरूप, शब्दरूप – लता (स्त्रीलिंग)

 धातुरूप- शब्दरूप 


पठ् (पढ़ना), चल् (चलना), खाद् (खाना), गम् (जाना)


के लट् लकार (वर्तमान काल) और लङ् लकार (भूतकाल) के रूप, तीनों पुरुषों (प्रथम, मध्यम, उत्तम) में


१. पठ् धातुः (पठन करना)

लट् लकारः (वर्तमान काल – पढ़ता है)

पुरुषः

एकवचनम्

द्विवचनम्

बहुवचनम्

प्रथमः

पठति

पठतः

पठन्ति

मध्यमः

पठसि

पठथः

पठथ

उत्तमः

पठामि

पठावः

पठामः

लङ् लकारः (भूतकाल – पढ़ा)

पुरुषः

एकवचनम्

द्विवचनम्

बहुवचनम्

प्रथमः

अपठत्

अपठताम्

अपठन्

मध्यमः

अपठः

अपठतम्

अपठत

उत्तमः

अपठम्

अपठाव

अपठाम


२. चल् धातुः (चलना)

लट् लकारः (वर्तमान काल – चलता है)

पुरुषः

एकवचनम्

द्विवचनम्

बहुवचनम्

प्रथमः

चलति

चलतः

चलन्ति

मध्यमः

चलसि

चलथः

चलथ

उत्तमः

चलामि

चलावः

चलामः

लङ् लकारः (भूतकाल – चला)

पुरुषः

एकवचनम्

द्विवचनम्

बहुवचनम्

प्रथमः

अचलत्

अचलताम्

अचलन्

मध्यमः

अचलः

अचलतम्

अचलत

उत्तमः

अचलम्

अचलाव

अचलाम


३. खाद् धातुः (खाना)

लट् लकारः (वर्तमान काल – खाता है)

पुरुषः

एकवचनम्

द्विवचनम्

बहुवचनम्

प्रथमः

खादति

खादतः

खादन्ति

मध्यमः

खादसि

खादथः

खादथ

उत्तमः

खादामि

खादावः

खादामः

लङ् लकारः (भूतकाल – खाया)

पुरुषः

एकवचनम्

द्विवचनम्

बहुवचनम्

प्रथमः

अखादत्

अखादताम्

अखादन्

मध्यमः

अखादः

अखादतम्

अखादत

उत्तमः

अखादम्

अखादाव

अखादाम


४. गम् धातुः (जाना)

लट् लकारः (वर्तमान काल – जाता है)

पुरुषः

एकवचनम्

द्विवचनम्

बहुवचनम्

प्रथमः

गच्छति

गच्छतः

गच्छन्ति

मध्यमः

गच्छसि

गच्छथः

गच्छथ

उत्तमः

गच्छामि

गच्छावः

गच्छामः

लङ् लकारः (भूतकाल – गया)

पुरुषः

एकवचनम्

द्विवचनम्

बहुवचनम्

प्रथमः

अगच्छत्

अगच्छताम्

अगच्छन्

मध्यमः

अगच्छः

अगच्छतम्

अगच्छत

उत्तमः

अगच्छम्

अगच्छाव

अगच्छाम








शब्दरूप – लता (स्त्रीलिंग)

विभक्ति

एकवचन

द्विवचन

बहुवचन

प्रथमा

लता

लते

लताः

द्वितीया

लताम्

लते

लताः

तृतीया

लतया

लताभ्याम्

लताभिः

चतुर्थी

लतायै

लताभ्याम्

लताभ्यः

पंचमी

लतायाः

लताभ्याम्

लताभ्यः

षष्ठी

लतायाः

लतयोः

लतानाम्

सप्तमी

लतायाम्

लतयोः

लतासु

संबोधन

हे लते

हे लते

हे लताः

धातुरूप- शब्दरूप


No comments:

Post a Comment

6th पाठ:-5 अहं प्रातः उत्तिष्ठामि अभ्यास कार्य

 6th पाठ:-5 अहं प्रातः उत्तिष्ठामिअभ्यास कार्य  Grade : VI                                                 Subject : Sanskrit  Ch...