अपठित अवबोधनम् व्याकरणम्

 

अपठित अवबोधनम्

1.अधोलिखितम् अनुच्छेदं पठित्वा प्रश्नान् उत्तरत ––

एकस्मिन् ग्रामे हरिदत्तः नाम कृषकः आसीत्। सः प्रतिदिनं सूर्योदये कृषिक्षेत्रं गच्छति स्म। तस्य क्षेत्रे विविधानि शाकानि फलानि च वर्धन्ते स्म। तस्य भार्या अपि तस्य कार्ये सहायतां करोति स्म। सर्वे मिलित्वा परिश्रमस्य फलम् अनुभवन्ति स्म।

(क) एकपदेन उत्तरत–

(i) हरिदत्तः कुत्र आसीत्? 

(ii) हरिदत्तः कदा कृषिक्षेत्रं गच्छति स्म?

(ख) पूर्णवाक्येन उत्तरत–

(i) कृषकस्य क्षेत्रे किं वर्धन्ते स्म?(ग) यथा निर्देशम् उत्तरत-  ;

(i)“अपि” पदस्य अर्थः लिखत।

(अ) भी  (ब) अनेक (स) था (द) कभी 

(ii) गच्छति पदे कः लकारः अस्तिॽ

(अ) लृट् (ब) लोट् (स) लट् (द) लङ्

(iii) दिनम् पदस्य विलोमपदम् अस्ति?

(अ) रात्रि: (ब) सायं (स) राति (द) शाम्

(घ) अस्य गद्यांशस्य शीर्षकं लिखत- __________________________|

खण्डः ख ( रचनात्मकं कार्यम् )

2.अधोलिखित चित्रं दृष्ट्वा पञ्च वाक्यानां रचनां कुरुत-

(पुस्तकालयस्य, बालकौ , पठन्ति,पुस्तकानि, गबालिका:)

(i)इदं चित्रं -------------------------------------------------- अस्ति ।

(ii)अस्मिन् चित्रे ------------------------------------------- सन्ति ।

(iii)चित्रे ----------------------------------------------------- सन्ति ।

(iv)अत्र द्वो -------------------------------------------------- हसत: |

(v)एतस्मिन् चित्रे बालिका------------------------------ करोति ।

खण्डःग ( अनुप्रयुक्त – व्याकरणम् ) 

3.उचित विकल्पं चिनुत-

(i) स्पर्श - व्यजनानि कति संख्या अस्ति?

अ) 25 (ब) 14 (स) 15

(ii) व्यञ्जनानां कति संख्या अस्ति?

(अ) 31 (ब) 32 (स) 33

(iii) क वर्गे कति व्यञ्जनानि सन्ति?

(अ) 4 (ब) 5 (स) 6

(iv)श, स, ष, ह, इति व्यञ्जनानि सन्ति-

(अ) अन्तःस्थ (ब) ऊष्म (स) संयुक्त

4.अधोलिखित वर्णामालां पूरयत- 

(i) छ---------------- | (ii) -------------- न।

(iii) ट----------------- | (iv) -------------- घ |

5.संस्कृतेन संख्यां लिखत-

(i)मम हस्ते---------------------- स्तः।

(अ) द्वि (ब) द्वौ (स) द्वे

(ii)वेदाः----------------------- सन्ति।

(अ) चतुर् (ब) चत्वारः (स) चत्वारि

(iii)सप्ताहे--------------------- दिवसाः भवन्ति ।

(अ) पञ्च (ब) सप्त (स) नव

(iv)गगने -------------------------- ग्रहा: सन्ति ।

(अ) दश (ब) नव (स) पञ्च

6.संयुक्त वर्णानां चयनं कुरुत–

(i)द्य, व, म, इ।

(ii)छ, द, क, ज्।

(iii)प, त्र, ड, ब।

(iv)च, ड, क्ष, र।

7. अधोलिखित धातुरुपाणि च लिखत- 

(एकवचनम्) (द्विवचनं) (बहुवचनम्)

                 ---------       पठत:      ---------         

                 लिखसि       लिखथ    --------- 

                 पठामि         --------     ------

 

8.अधोलोखित पदानां वर्णविन्यासं वर्णसंयोजनं च कुरुत–– 

(i) राजेन्द्र: 

(ii) जननी 

(iii) म्+ अ+ य् +ऊ+र्+अ:

(iv) ल्+ ओ + ट्+ अ+ स्+अ: